Na stronie Rządowego Centrum Legislacji znajdują się trzy projekty zmian w ustawie o VAT na 2026 r. / 2027 r. Poniżej przedstawiamy najważniejsze proponowane zmiany wynikające z pierwszego projektu.
Pierwszy z projektów z jednej strony przewiduje likwidację części obowiązków sprawozdawczych i doprecyzowanie technicznych zasad rozliczeń, z drugiej – rozszerza mechanizmy odpowiedzialności solidarnej oraz wprowadza nowe rozwiązania takie jak skład VAT czy zmiany w systemie kaucyjnym.
Projekt zakłada m.in.:
1. Likwidację niektórych obowiązków nałożonych na podatników, np.:
- likwidację obowiązku składania odrębnej informacji o dokonanym spisie z natury;
- likwidację obowiązku rozliczenia w deklaracji podstawy opodatkowania w VAT w przypadku nabyć korzystających ze zwolnienia od podatku;
- likwidację obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu;
- rezygnację z obowiązku składania VAT-Z przy wyrejestrowaniu działalności z CEIDG lub KRS (wyjątek dotyczy najmu).
2. Rozszerzenie solidarnej odpowiedzialności nabywcy:
Jeżeli proponowane zmiany wejdą w życie, nabywca będzie ponosił solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe sprzedawcy, jeżeli wiedział, że faktura zapłacona z zastosowaniem MPP:
- została wystawiona przez podmiot nieistniejący,
- stwierdza czynności, które nie zostały dokonane albo
- podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością lub
- potwierdza czynności dokonane w warunkach nadużycia prawa
Ponadto, projekt zakłada wprowadzenie odpowiedzialności solidarnej w odniesieniu do niektórych usług niematerialnych, m.in. usług doradczych, zarządczych, rachunkowo-księgowych, reklamowych czy badawczych. Wykaz usług objętych odpowiedzialnością solidarną będzie zawarty w dodanym do ustawy załączniku nr 16.
3. Wprowadzenie instytucji składu VAT
Projekt zakłada także wprowadzenie instytucji składu VAT, czyli rozwiązania mającego zastosowanie w międzynarodowym obrocie towarowym. Procedura umożliwi czasowe składowanie towarów z zastosowaniem stawki 0% VAT niezależnie od procedur celnych.
4. Doprecyzowanie zasad rozliczania VAT w systemie kaucyjnym
Nowelizacja doprecyzowuje również przepisy dotyczące stawki VAT, którą należy przyjąć dla rozliczenia niezwróconej kaucji za opakowania objęte systemem kaucyjnym. W projekcie zaproponowano zmianę polegającą na stosowaniu dla rozliczenia wartości niezwróconej kaucji stawki VAT dla danego produktu w opakowaniu, obowiązującej na ostatni dzień roku, w rozliczeniu za który dokonuje się opodatkowania wartości niezwróconej kaucji.
5. Pozostałe zmiany i uproszczenia:
- Możliwość weryfikacji statusu kontrahenta do 5 lat wstecz na dowolnie wybrany dzień;
- Kary za brak wyrejestrowania kasy po zakończeniu jej używania oraz zakaz wymiany pamięci w kasach z elektronicznym zapisem kopii;
- Możliwość stosowania stawki VAT 0% dla usług dotyczących importu towarów (wliczonych do podstawy opodatkowania) – nawet jeśli import podlega zwolnieniu z VAT;
- Możliwość samodzielnego i dobrowolnego deklarowania wywozu towarów ujętych na dokumencie elektronicznym TAX FREE z wykorzystaniem udostępnionych przez Krajową Administrację Skarbową narzędzi informatycznych;
- Doprecyzowanie przepisów dotyczących tzw. ulgi na złe długi w przypadku, gdy uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności następuje przed powstaniem obowiązku podatkowego;
- Zmiana sposobu klasyfikowania towarów wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT z PKWiU na rzecz Nomenklatury Scalonej (CN).
- Usystematyzowanie kwestii rejestracyjnych dla wymogów NIP i VAT.
Proponowane zmiany mają wejść w życie zasadniczo 1 października 2026 r. z wyjątkami.
Obecnie projekt znajduje się w Radzie Ministrów (link).